เจาะลึกการบังคับคดีคืออะไร เรื่องน่ารู้สำหรับพนักงาน

ในการดำเนินชีวิตประจำวันของคนทำงาน ปัญหาภาระหนี้สินถือเป็นเรื่องสำคัญที่ต้องบริหารจัดการอย่างระมัดระวัง หากเกิดกรณีผิดนัดชำระหนี้จนนำไปสู่กระบวนการทางชั้นศาล สิ่งหนึ่งที่พนักงานประจำควรรู้จักและทำความเข้าใจก็คือขั้นตอนทางกฎหมายที่เรียกว่าการบังคับคดี การเรียนรู้ว่าบังคับคดีคืออะไร มีกี่ประเภท และมีกระบวนการอย่างไร จะช่วยให้เราเตรียมพร้อมรับมือได้อย่างถูกต้องและป้องกันความเสี่ยงทางการเงินในอนาคต

ทำความเข้าใจการบังคับคดี คืออะไร ในทางกฎหมาย

ในทางกฎหมาย บังคับคดีคืออะไร คำตอบคือ กระบวนการบังคับใช้กฎหมายหลังจากที่ศาลได้มีคำพิพากษาหรือคำสั่งให้ลูกหนี้ชำระหนี้แก่เจ้าหนี้แล้ว แต่ลูกหนี้เพิกเฉย ไม่ปฏิบัติตามคำพิพากษาภายในระยะเวลาที่กำหนด จึงต้องมีกระบวนการบังคับคดีเพื่อนำทรัพย์สินหรือสิทธิตามกฎหมายของลูกหนี้มาชดใช้หนี้ให้แก่เจ้าหนี้ตามคำพิพากษา โดยมีอายุความในการบังคับคดีนานถึง 10 ปีนับแต่วันที่ศาลมีคำพิพากษา

ขั้นตอนการดำเนินงานและกระบวนการบังคับคดี

กระบวนการบังคับคดีมีขั้นตอนการดำเนินงานตามลำดับข้อกฎหมายที่ชัดเจนดังต่อไปนี้

• ศาลมีคำพิพากษาและออก "คำบังคับ" เพื่อแจ้งให้ลูกหนี้ปฏิบัติตามคำสั่งภายในระยะเวลาที่กำหนด (ปกติประมาณ 15–30 วัน)
• หากลูกหนี้ไม่ปฏิบัติตามคำบังคับ เจ้าหนี้สามารถยื่นคำขอต่อศาลเพื่อออก "หมายบังคับคดี" และแต่งตั้งเจ้าพนักงานบังคับคดี
• เจ้าพนักงานบังคับคดีตั้งเรื่องและดำเนินการสืบทรัพย์ ยึด หรืออายัดทรัพย์สินของลูกหนี้ตามที่เจ้าหนี้นำชี้
• นำทรัพย์สินที่ยึดมาดำเนินการขายทอดตลาด เพื่อนำเงินที่ได้มาชำระหนี้ให้แก่เจ้าหนี้ตามคำพิพากษา

ประเภทการบังคับคดีที่พนักงานประจำควรรู้จัก

เมื่อทราบแล้วว่าบังคับคดีคืออะไร ถัดมาคือการทำความเข้าใจประเภทของการบังคับคดีที่กฎหมายรองรับ ซึ่งมีหลายรูปแบบขึ้นอยู่กับลักษณะของหนี้สินและทรัพย์สินของลูกหนี้ ดังนี้

การยึดทรัพย์สินตามคำพิพากษา

การยึดทรัพย์สิน คือการที่เจ้าพนักงานบังคับคดีเข้ายึดกรรมสิทธิ์ในทรัพย์สินที่มีรูปร่างของลูกหนี้ เช่น ที่ดิน บ้าน อาคาร คอนโดมิเนียม หรือยานพาหนะ เพื่อนำทรัพย์สินเหล่านั้นมาดูแลและเตรียมนำไปดำเนินการจัดสรรชำระหนี้ต่อไป

การอายัดทรัพย์สินและเงินเดือน

การอายัดทรัพย์สิน คือการสั่งห้ามบุคคลภายนอกจ่ายเงินหรือส่งมอบทรัพย์สินให้แก่ลูกหนี้ แต่ให้ส่งมอบแก่เจ้าพนักงานบังคับคดีแทน สำหรับพนักงานประจำ รูปแบบที่พบบ่อยคือการอายัดเงินเดือน เงินโบนัส หรือเงินฝากในบัญชีธนาคารตามสัดส่วนที่กฎหมายกำหนด

การขายทอดตลาดทรัพย์สินที่ถูกยึด

หลังจากทรัพย์สินถูกยึดเรียบร้อยแล้ว เจ้าพนักงานบังคับคดีจะนำทรัพย์สินนั้นออกประมูลขายทอดตลาดให้แก่ผู้ที่สนใจ โดยนำเงินที่ได้จากการขายมาจัดสรรชำระหนี้คืนแก่เจ้าหนี้ หากมีเงินเหลือจากการชำระหนี้จะคืนให้แก่ลูกหนี้

การบังคับขับไล่หรือการรื้อถอน

กรณีที่คำพิพากษากำหนดให้ออกจากพื้นที่ เช่น คดีเช่าซื้อที่อยู่อาศัยหรือการฟ้องขับไล่ หากจำเลยไม่ยอมย้ายออกตามกำหนด ศาลจะมีคำสั่งให้เจ้าพนักงานบังคับคดีเข้าดำเนินการบังคับขับไล่หรือรื้อถอนสิ่งปลูกสร้างออกจากพื้นที่

การบังคับให้กระทำการหรือห้ามกระทำการ

เป็นการบังคับคดีในกรณีที่ศาลมีคำสั่งให้จำเลยกระทำการอย่างใดอย่างหนึ่ง เช่น จดทะเบียนโอนกรรมสิทธิ์ หรือสั่งห้ามกระทำการใด ๆ หากจำเลยเพิกเฉย ศาลอาจมีคำสั่งจับกุมและกักขังจนกว่าจะปฏิบัติตามคำสั่ง

ข้อควรรู้และแนวทางรับมือเมื่อเกิดการบังคับคดี

สำหรับผู้ที่ประสบปัญหาทางการเงินและมีความกังวลใจว่าถ้าโดนหนังสือบังคับคดี ต้องทำไง มีแนวทางรับมือเบื้องต้นที่ควรปฏิบัติดังนี้

• เมื่อได้รับเอกสาร คำถามแรกคือถ้าโดนหนังสือบังคับคดี ต้องทำไง สิ่งสำคัญคือการตั้งสติและอ่านรายละเอียดในหนังสือบังคับคดีอย่างรอบคอบ ตรวจสอบยอดหนี้และกรอบเวลาที่ระบุ
• ติดต่อเจรจากับเจ้าหนี้หรือเจ้าพนักงานบังคับคดีทันทีเพื่อขอประนอมหนี้หรือทำสัญญาผ่อนชำระใหม่
• ยื่นคำร้องต่อกรมบังคับคดีเพื่อขอผ่อนผันหรือลดสัดส่วนการอายัดเงินเดือน หากสัดส่วนการอายัดกระทบต่อการดำรงชีพพื้นฐาน

สำหรับผู้ที่มีภาระหนี้สินสะสมจำนวนมาก การศึกษาวางแผนวิธีปลดหนี้หลักล้านด้วยการรวมหนี้ หรือปรับโครงสร้างหนี้ ถือเป็นทางออกที่ช่วยป้องกันไม่ให้เรื่องราวบานปลายไปถึงขั้นตอนการยึดทรัพย์

วางแผนการเงินเพื่อป้องกันปัญหาภาระหนี้สินกับพรอมิส

การรักษาวินัยทางการเงินและการเตรียมความพร้อมล่วงหน้าเป็นสิ่งสำคัญที่สุดในการป้องกันไม่ให้เกิดปัญหาหนี้สินล้นพ้นตัว หากพนักงานประจำมีเหตุจำเป็นต้องใช้วงเงินสำรองฉุกเฉินเพื่อเสริมสภาพคล่องในชีวิตประจำวัน สินเชื่อส่วนบุคคลพรอมิส พร้อมแนะนำทางเลือกสินเชื่อยืดหยุ่นสำหรับพนักงานประจำ อนุมัติวงเงินสูงสุดไม่เกิน 300,000 บาท* ด้วยอัตราดอกเบี้ย 15% - 25% ต่อปี สมัครง่าย ไม่ต้องใช้ผู้ค้ำประกัน ยื่นเพียงบัตรประชาชนตัวจริง และสลิปเงินเดือนหรือหนังสือรับรองเงินเดือน โดยสามารถสมัครผ่านแอปพลิเคชัน PROMISE ได้โดยไม่ต้องไปสาขา และทราบผลอนุมัติใน 1 ชั่วโมง*

สรุปการเรียนรู้เรื่องการบังคับคดีและการวางแผนเงิน

การทำความเข้าใจว่าบังคับคดีคืออะไร ช่วยให้พนักงานประจำตระหนักถึงความสำคัญของการรักษาวินัยทางการเงินและการชำระหนี้ให้ตรงเวลา การวางแผนคลังครัวเรือนอย่างมีสติ การทำบัญชีรายรับรายจ่าย และการเจรจาปรับโครงสร้างหนี้ตั้งแต่เนิ่น ๆ จะช่วยปกป้องทรัพย์สินและสร้างเสถียรภาพทางการเงินที่มั่นคงในระยะยาว

คำถามที่พบบ่อยเกี่ยวกับการบังคับคดี

การบังคับคดีอายัดเงินเดือนมีกำหนดขั้นต่ำไหม

การอายัดเงินเดือนตามกฎหมายจะอายัดได้ไม่เกิน 30% ของเงินเดือนก่อนหักภาษี โดยพนักงานประจำต้องมีเงินเดือนเหลือไว้ใช้จ่ายในการดำรงชีพไม่น้อยกว่า 20,000 บาทต่อเดือน

ทรัพย์สินใดบ้างที่ไม่สามารถถูกยึดหรืออายัดได้

เครื่องใช้ส่วนตัวและเสื้อผ้าที่จำเป็นในการดำรงชีพมูลค่ารวมไม่เกิน 20,000 บาท เครื่องมือประกอบอาชีพมูลค่ารวมไม่เกิน 100,000 บาท เงินเบี้ยคนพิการ และเงินสวัสดิการบางประเภทตามที่กฎหมายระบุ

หากปฏิบัติตามคำสั่งศาลจะยังถูกบังคับคดีไหม

หากปฏิบัติตามคำสั่งศาลหรือชำระหนี้ครบถ้วนตามคำพิพากษาภายในระยะเวลาที่กำหนด กระบวนการบังคับคดีจะไม่เกิดขึ้น

กู้เท่าที่จำเป็นและชำระคืนไหว
ดอกเบี้ย 15%-25% ต่อปี
*เงื่อนไขเป็นไปตามที่บริษัทฯ กำหนด ศึกษาเพิ่มเติม promise.co.th
*อนุมัติใน 1 ชั่วโมง เมื่อยื่นเอกสารครบก่อน 18.00 น. และไม่มีเหตุขัดข้อง